Skammarlega lélegt hjį ASĶ

Umsögn ASĶ um frumvarp vegna nżju Icesave samninganna er eitt arfaslakasta skjal sem ég hef nokkurntķma lesiš.

Byrjum į aš rifja upp aš ASĶ forystan hefur frį žvķ Svavarssamningurinn var undirritašur haldiš žvķ fram aš Icesave deiluna verši aš leysa sem allra fyrst, Alžingi bara verši aš afgreiša mįliš hratt, stašfesta hvaša samning sem liggur fyrir.

Žetta geršist žegar Icesave 1 var lagšur fyrir ķ jśnķ 2009. Engu mįli virtist skipta ASĶ hversu slęmur žessi samningur var.  Einhliša skuldabréf ķslenskra skattborgara, minnst 300 milljarša vaxtagreišslur, fullveldisafsal og allar eigur ķslenska rķkisins ašfararhęfar. Forysta ASĶ setti flżti og afgreišslu mįlsins fram fyrir augljósa hagsmuni Ķslenskra skattgreišenda.

Žetta geršist lķka žegar Icesave 2 višaukasamningarnir voru lagšir fram ķ október 2010.  Žį hvöttu Gylfi Arnbjörnsson og fleiri forseta Ķslands til aš skrifa strax undir Icesave lögin, sem tęp 25% kjörgengra Ķslendinga skoraši į forseta aš gera ekki. "Ég tel aš viš munum skašast įšur en tekst aš umturna alžjóšlegu fjįrmįlakerfi," sagši Gylfi žį, og aš "klįra žurfi mįliš, žaš sé komiš ķ gegnum Alžingi og ótękt aš opna žaš į nż." Aftur öll įhersla į flżti og afgreišslu įn tillits til innihalds samningsins.

Sķšan Icesave 3 samningurinn frį desember 2010 kom fram hafa nįnast allir sem tjįš sig hafa um mįliš bent į hversu miklu betri žeir lķta śt fjįrhagslega fyrir ķslenska skattgreišendur. Ķ frumvarpinu sjįlfu er reiknaš śt aš munirinn į Icesave 2 og Icesave 3 sé 71% kostnašarminnkun. Steingrķmur og Jóhanna hafa bęši talaš um žaš aš įrangur hafi nįšst.  Jafnvel menn eins og Vilhjįlmur Egilsson hafa dregiš ķ land og jįtaš aš mikill įrangur hafi nįšst ķ žrišju samningalotunni mišaš viš fyrri samninga. En ASĶ og Gylfi eru enn viš sama heygaršshorniš og kunna ekki aš skammast sķn.

Fjįrlaganefnd baš ASĶ aš skila inn umsögn um frumvarp vegna Icesave 3 samningana. Sś umsögn er ķ stuttu mįli óskaplega rżrt plagg, bęši aš efni og innihaldi.  Ein og hįlf blašsķša, og er žį bréfsefnishaus og undirritun talin meš. Jafnvel TIF, sem ķ raun skilar bara inn skjali til aš segja aš žau hafi veriš meš ķ samningageršinni og hafi žvķ ekkert meira um mįliš aš segja, nęr aš segja žaš į tveimur og hįlfri sķšu. Greinilega metnašarfull vinna hjį ASĶ.

Ķ žessari umsögn gerir Gylfi Arnbjörnsson, sem undirritar hana, ansi margt til aš verja og breiša yfir fyrri afglöp sķn og Alžżšusambandsins ķ mįlinu. Gylfi gerir sér hins vegar ekki grein fyrir žvķ aš žessi yfirbreišsla er götótt og gagnsę. Hvergi ķ umsögninni er nokkuš getiš um efnisatriši frumvarpsins sem ASĶ įtti aš veita umsögn um. Einni setningu er vikiš aš efnisatrišum samninganna, sem Gylfa og ASĶ er svo óskaplega umhugaš um aš verši ... jś žiš gįtuš rétt til ... stašfestir įn tafar.

Grķpum hér nišur ķ nokkur atriši umsagnarinnar:

1) Gylfi ręšir um muninn į fyrri og nśverandi samningum:

"Nżr samningur um lausn Icesave deilunnar viršist hagstęšari en fyrri samningar, žó erfitt sé aš meta žaš einhlżtt."

Žetta er ótrśleg setning, komandi frį formanni samtaka sem į sķnum snęrum hefur t.d. hagfręšing ķ fullri vinnu. Žaš er ekkert flókiš eša erfitt viš aš fjįrhagslegan mun į Icesave 1 og Icesave 2. Fyrir utan žaš aš forsendurnar eru śtskżršar nokkuš ķtarlega ķ greinargeršinni meš frumvarpinu sem ASĶ įtti aš veita umsögn um, tókst mörgum öšrum umsagnarašilum įgętlega upp ķ žvķ efni. Žar mį t.d. nefna IFS greininguGAM Management og InDefence.  Aš Gylfi Arnbjörnsson haldi žvķ fram aš erfitt sé aš meta muninn į samningunum segir einfaldlega žaš aš engin vinna fór ķ aš skoša žaš.  Mišaš viš žetta lķtur sannarlega śt fyrir aš Gylfi og félagar ķ ASĶ hafi hvorki lesiš frumvarpiš, greinargeršina né samningana sem žeim er svo annt um aš koma ķ gildi.

2) Gylfi reynir aš breiša yfir žann įžreifanlega įrangur aš vextir eru mun lęgri en ķ samningunum sem hann vildi lįta stašfesta 2009.

"Einnig skiptir mįli aš nįšst hafa lęgri vextir į lįnum Breta og Hollendinga, žó fyrri samningar hafi fališ ķ sér möguleika į endurupptöku žeirra įkvęša."

Žaš kom kyrfilega fram ķ löngum umręšum um Icesave 1 og Icesave 2 frį jśnķ til desember 2009 aš endurupptökuįkvęši žeirra samninga voru fullkomlega ónżt. Ķ besta falli voru žau įkvęši loforš um teboš. Engin skylda lį į Bretum og Hollendingum aš breyta neinu ķ skuldabréfinu eftir aš žaš var komiš ķ gildi, sama hvaša hörmungar dyndu yfir Ķsland. Aš halda žvķ fram aš "endurupptökuįkvęši" Icesave 1 og 2 hafi gefiš vonir um lękun vaxta sķšar er algerlega óraunhęft og hreinlega ekki ķ neinni tengingu viš raunveruleikann.

Žessi setning er žarna ķ žeim eina tilgangi aš breiša yfir žį stašreynd aš ASĶ baršist hart fyrir žvķ aš įbyrgš į einhliša skuldabréfi meš 5,55% vexti (2,35 prósentustigum hęrri en mešalvextir nśverandi samninga), vęri sett į ķslenska skattgreišendur įn athugasemda.

3) Gylfi greinir  mismunandi stefnur sem mįliš hefši getaš tekiš:

Hvort er hyggilegra aš fara fram meš įkvešinni sjįlfsgagnrżni gagnvart žeim atburšum sem hér uršu į fjįrmįlamarkaši (įn žess aš hvika frį grundvallar hagsmunum okkar) en gera jafnframt kröfu um įkvešin skilningi [sic.] alžjóšasamfélagsins į getu okkar til aš axla afleišingar af óįbyrgu hįtterni bankamanna (innlendra sem erlendra)

eša

setja fram żtrustu kröfur og taka į žeim af hörku įn žess aš setja okkur inn ķ žann vanda sem višsemjendur okkar eru ķ.

Ef ég lķt fram hjį žeirri stašreynd aš žessi ambögutexti fer ķ mķnar fķnustu kennarataugar, žį eru žarna žrjś atriši sem ég geri alvarlegar athugasemdir viš.

ķ fyrsta lagi, hvaš į Gylfi viš meš aš gefa ķ skyn aš sjįlfsgagnrżni vanti ķ Iceasve mįlinu? Ķslendingar hafa lķtiš annaš gert frį hruni en aš gagnrżna eigiš fjįrmįla- og stjórnmįlakerfi. Heil Rannsóknarskżrsla Alžingis hefur veriš unnin og žar er "sjįlfsgagnrżni į žį atburši sem uršu hér į fjįrmįlamarkaši" upp į tępar žśsund blašsķšur. Hvaš vill Gylfi meira? Ķslendingar hafa skipt um rķkisstjórn, skipt um Sešlabankastjórn, skipt um yfirmenn fjįrmįlaeftirlits, og ķ Icesave mįlinu lżst ķtrekaš yfir pólitķskum vilja til aš taka įbyrgš į greišslu 20.887 evra į hvern Icesave reikning. Gylfi Arnbjörnsson getur ekki haldiš žvķ fram sem rökum fyrir žvķ aš Icesave samninga hefši įtt aš samžykkja fyrr vegna žess aš "sjįlfsgagnrżni" skorti. Žaš sem skiptir mįli ķ Icesave mįlinu er žetta: Žrįtt fyrir alla žessa sjįlfsgagnrżni, žį eigum viš ekki aš samžykkja hvaša samning sem er, hversu slęmur og įhęttusamur hann er. En žaš er žaš sem Gylfi hefur talaš fyrir frį upphafi og žaš er žaš sem žessi mįlsgrein er aš segja ķ raun.

ķ öšru lagi, hvernig skilgreinir Gylfi "grundvallar hagsmuni okkar"? Žaš vęri fróšlegt aš fį nįnari śtskżringu į žvķ hugtaki žarna, žvķ aš žaš mį fęra fyrir žvķ rök ķ löngu mįli aš mįlflutningur Gylfa og ASĶ hafi frį upphafi Icesave mįlsins algerlega litiš fram hjį "grundvallar hagsmunum okkar", a.m.k. eins og ég skilgreini žį. T.d. žvķ grunnatriši aš viš eigum ekki aš samžykkja samning sem hefur ķ för meš sér 10-25% lķkur į gjalžroti rķkissjóšs.

Ķ žrišja lagi er stórfuršurleg įlyktun aš Ķsland hafi sett fram ķtrustu kröfur og ekki sett okkur inn ķ vanda višsemjenda okkar. Hvaša vanda? žęr upphęšir sem Bretar og Hollendingar lögšu fram til aš greiša śt innistęšur upp aš 20.887 evrum eru smįaurar ķ heildarpakka sem žessi rķki hafa lagt fram til aš bjarga eifin bankakerfi. Icesave krafa Bretlands nemur t.d. ašeins um 0,4% af žeim 512 milljöršum punda sem breska rķkiš hefur lagt bönkunum til af skattfé. Eini vandi višsemjenda okkar og alžjóšasamfélagsins er aš innistęšutryggingakerfi Evrópusambandsins var og er meingallaš, og žaš er pólitķskt óhentugt aš višurkenna žann galla. Višhalda veršur blöffinu gagnvart innistęšueigendum svo žeir taki ekki śt peningana sķna. Fyrst og fremst žess vegna, žarf aš sjįst aš Ķsland borgi innistęšur. Ķsland er blóraböggull fyrir gallaš kerfi ESB rķkjanna. Raunverulegur fjįrhagslegur vandi Bretlands og Hollands vegna Iceasve er enginn.

Aš halda žvķ fram aš Ķsland hafi sett fram ķtrustu kröfur ķ Icesave mįlinu er della. Ķtrustu kröfur vęru aš borga ekki grónu į grundvelli žess aš engin lagastoš er fyrir rķkisįbyrgš į innistęšum ķ Evrópusambandinu eša į Ķslandi. Žvert į móti hefur Ķsland komiš mjög langt til móts viš ESB og višsemjendur sķna meš Brussel višmišunum ķ nóvember 2008, žar sem skrifaš var undir pólitķska lausn mįlsins. Hśn fól žaš ķ sér aš Ķsland gekkst viš greišslum į lįgmarkstryggingunni gegn žvķ aš fį samninga sem ekki knésettu landiš og geršu žvķ kleift aš endurreisa efnahagskerfiš.  Ķslendingar hafa alla tķš sķšan stašiš fullkomlega viš sinn hluta žessa samkomulags. Aldrei hefur žvķ veriš lżst yfir aš Ķsland myndi ekki borga. Aftur og aftur hefur žaš veriš įréttaš aš Ķsland muni axla žessa įbyrgš, af rķkisstjórn, af forseta, ķ viljayfirlżsingum til AGS svo eitthvaš sé nefnt.

Žaš mį miklu frekar, og aušveldlega, halda žvķ fram aš samningsašilar okkar hafi haldiš fram ķtrustu kröfum sķnum og hreinlega ekki uppfyllt sinn hluta Brussel višmišana. Fyrsti samningurinn var meš žvķlķkum ólķkindum aš žaš er furšulegt aš nokkur ķslensk samninganefnd hefši ljįš mįls į žvķ aš skrifa undir žaš plagg, hvaš žį rķkisstjórnin sjįlf. Žar voru hagsmunir Ķslands algerlega bornir fyrir borš. ASĶ krafšist žess aš žeir yršu samžykktir hiš fyrsta. Annar samningurinn var litlu skįrri og bar enn ķ sér stórhęttu į gjaldžroti rķkisins eša eilķfšarskuld žess meš tilheyrandi įlögum į skattgreišendur įratugi inn ķ framtķšina. ASĶ krafšist žess aš žeir yršu samžykktir įn tafar.

Aš halda žvķ fram aš Ķslendingar hafi veriš óbilgjarnir og kröfuharšir ķ žessu mįli er einfaldlega rangt Gylfi Arnbjörnsson. Žvert į móti hafa Ķslendingar sżnt ótrślega sanngirni gagnvart kröfum sem eiga sér enga lagastoš, og žaš žrįtt fyrir tveggja įra langa kśgunartilburši višsemjenda sinna į żmsum vettvangi.

4) Gylfi reynir aš kenna töfum Icesave mįlsins um skaddaš lįnstraust og glötuš tękifęri.

"Óvissan er bśin aš valda okku miklum bśsifjum eins og m.a. margir af forsvarsmönnum stęrstu fyrirtękja landsins ķ orku og hįtękni hafa bent į. Lįnstraust er minna, oršspor Ķslands er laskaš og miklir fjįrmunir og tękifęri hafa glatast vegna žessa."

Hvaša "margir forsvarsmenn" eru žetta Gylfi? Žaš sem Gylfi er aš skauta yfir hér eigin mįlflutningi til hjįlpar er aš žessir forsvarsmenn eru ķ raun ašeins tveir, annars vegar talsmenn Landsvirkjunar og hins vegar forstjóri Össurar.

Landsvirkjun hefur veriš ķ vanda viš aš fjįrmagna Bśšarhįlsvirkjun. En skżringin er einföld, og hśn er sś aš sś fjįrmögnun įtti aš koma śr Evrópska fjįrfestingabankanum, banka sem er stżrt beint af fjįrmįlarįšherrum Evrópurķkjanna. Ķ stjórn bankans eiga žvķ sęti fjįrmįlarįšherrar Bretlands og Hollands.  Aš öšru leyti hefur Landsvirkjun fjįrmagnaš sig aš fullu til 2012.

Forstjóri Össurar lżsti žvķ ķ haust  hversu erfitt Icesave mįliš vęri fyrir fjįrmögnun einkafyrirtękja. Stuttu sķšar bįrust fréttir af fullri fjįrmögnun Marel, žar į mešal frį žrem stęrstu bönkum Hollands. Žar žurfti aš vķsa frį lįnsfjįreigendum sem vildu lįna Ķslensku fyrirtęki.

Žessi flökkusaga um aš Icesave stöšvi allar erlendar lįnveitingar og fjįrfestingar į ekki viš nein rök aš styšjast og žaš er sorglegt aš sjį henni haldiš fram af ASĶ eftir öll žau augljósu dęmi sem komiš hafa fram um hiš gagnstęša. Til frekari glöggvunar į žessu bendi ég į "Višauka IV: Icesave og erlend fjįrfesting" ķ umsögn InDefence hópsins til fjįrlaganefndar um Icesave 3. Žar er gerš įgęt grein fyrir žessum mįlum.

Varšandi lįnstraust er vert aš skoša skuldatryggingaįlagiš. Skuldatryggingaįlag Ķslands (til 5 įra) ķ byrjun nóvember 2010 (7 mįnušum eftir žjóšaratkvęši um Icesave) var 273 punktar. Žaš er ašeins 90 punktum yfir mešalskuldatryggingarįlagi Vestur-Evrópurķkja, sem į sama tķma var 184 punktar. Til samanburšar mį nefna aš Grikkland stóš žį ķ 852 punktum, Portśgal ķ 439 punktum og Ķrland ķ 583 punktum.  NB: žetta er stašan tępum mįnuši įšur en Ķrar fengu risalįn frį AGS og ESB. Žaš mį lķka benda į aš skuldatryggingaįlag Ķslands fór upp ķ 675 punkta ķ febrśar 2010.  Icesave žjóšaratkvęši var 6. mars og sķšan žį var Icesave óleyst fram ķ desember.  Į žeim tķma lękkaši įlagiš stöšugt um c.a. 400 punkta. Žaš er lķka vert aš benda į aš sķšan Icesave 3 samningurinn kom į boršiš ķ desember hefur skuldatryggingaįlag Ķslands hękkaš.

Aš sķšustu

Hér hefur veriš vitnaš ķ 14 lķnur af samtals 34 sem umsögnin samanstendur af. Afgangurinn tengist ekki Icesave mįlinu į annan hįtt en aš žar er Alžingi eggjaš til aš ljśka mįlinu sem fyrst, annaš muni hafa alvarlegar afleišingar sem taldar eru upp. Vissulega er einnig hęgt aš gera įkvešnar athugasemdir viš žann mįlflutning, en žaš skal lįtiš kyrrt liggja hér.

Eftir stendur aš žaš er óskiljanlegt hvers vegna heildarsamtök launamanna skila svona hrįkavinnu til Alžingis ķ jafn mikilvęgu mįli, žar sem žau hafa veriš įberandi ašilar į öšrum vęngnum. forysta ASĶ skuldar félagsmönnum sķnum, ķslenskum skattgreišendum, aš taka įbyrgari žįtt ķ Icesave umręšunni sem framundan er heldur en hśn hefur sżnt hingaš til. Fyrsta skrefiš gęti veriš aš draga žetta skjal til baka og skila alvöru umsögn um mįliš til fjįrlaganefndar


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Žaš veršur ekki annaš sagt en aš InDefence er meš langfaglegustu umsögnina um žetta frumvarp. Af žvķ sem ég hef lesiš žį eru žetta einkunnirnar sem ég gef hverri umsögn

  • InDefence 10
  • IFS greining 5
  • Fjįrmįlarįšuneytiš 0,5
  • ASĶ 0

Žakka ykkur fyrir frįbęra barįttu.

Björn (IP-tala skrįš) 15.1.2011 kl. 00:15

2 identicon

Frammistaša ASĶ forystunnar er ömurleg frį A til Ö. Leggja nś įherslu į aš greiša +50 ma vegna Icesave til žess aš ašallinn ķ SA fįi hugsanlega ašeins hagstęšari lįn. Žaš viršist gleymt aš rķkissjóšur er žegar beint og óbeint bśinn aš greiša yfir 500 ma til žess aš bjarga ofurskuldsettum fyrirtękjum.

Forysta ASĶ og SA vinna einnig saman ķ žvķ aš śtiloka launafólk śtflutningsgreinanna frį žvķ aš fį hlut ķ lįggengishagnašnum. Nęst er aš leyfa śtvöldum aš kaupa aflandskrónur.

Gylfi vill aš hvert heimili greiši um 500.000 fyrir Icesave ķ von um flóšbylgju af erlendum lįnum til SA. Tvö prósent vaxtastigslękkun af 2.500 ma lįni skilar 50 ma įvinningi. Er žetta raunhęft og hvernig ętlar Gylfi aš koma žessum meinta lįnahagnaši SA til landsmanna?

NN (IP-tala skrįš) 15.1.2011 kl. 00:27

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband